newsletter
 
 
 
 
 














print

Η Θεσσαλονίκη είναι αγκαλιά και καταφυγή

 Άρθρο του Μάρκου Μπόλαρη στο νέο περιοδικό της Θεσσαλονίκης «Thessaloniki IDENTITY».

Η Θεσσαλονίκη είναι αγκαλιά και καταφυγή
 
Χαρακτηρίζει την πόλη του ως την πιο σοφή δασκάλα! Αν και πολιτικός απομακρύνεται από την ξύλινη γλώσσα και σκιαγραφεί το χθες, το σήμερα και το αύριο μέσα από τη λογοτεχνία. Πατέρας 6 παιδιών συνεχίζει να αγωνίζεται για να φανούμε αντάξιοι στη... γη που πατάμε.
«Από τη θάλασσα όπως ερχόμαστε με πλοίο, απ' ανατολάς, από βορρά ή βορειοδυτικά, απ' όποια μεριά και αν δείτε τη Θεσσαλονίκη, για να εκτιμήσετε τη γραφικότητα της άποψής της πρέπει πάντα ν' αφήνετε - χωρίς διόλου να φανεί αφελής η πρόταση - να συνάψει η όρασή σας με τον χαρακτήρα της πόλης ένα γάμο. Όταν αφήνουμε σε μια τέτοια σχέση την όρασή μας, δεχόμαστε το αντικείμενο όχι απλά όπως φαίνεται, αλλά φορτωμένο ταυτόχρονα μ' όλες της πάσης φύσεως μνήμες που η αίσθησή του μπορεί να ξεσηκώσει μέσα μας». Η πρόταση να δεχτούμε τη Θεσσαλονίκη όχι απλώς όπως φαίνεται - γραφική κι όμορφη - αλλά φορτωμένη με τις πάσης φύσεως μνήμες της, είναι πρόταση ενός από τα καλύτερα παιδιά της. Την διατυπώνει ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης στο κείμενό του «Θεσσαλονίκη και ζωή», που περιέχεται στον εξαίρετο τόμο «Μητέρα Θεσσαλονίκη», το εξώφυλλο του οποίου κοσμείται από ζωγραφικό πίνακα του ιδίου πεζογράφου-ζωγράφου που απεικονίζει τη Μητέρα Θεσσαλονίκη στο μυχό του Θερμαϊκού.
Και συνεχίζει: «Ζώντας στη Θεσσαλονίκη, ο καθένας μας μπορεί να 'χει πολλές εντυπώσεις χαρακτηριστικές του νοήματος που αντιπροσωπεύει μια πόλη. Απ' αυτήν την άποψη τη θεωρώ πραγματικό ζωντανό Πανεπιστήμιο. Πιστεύω πως καμιά πόλη στον κόσμο σήμερα δεν είναι δυνατό να διδάξει όσα αυτή σήμερα. Κάθε πόλη έχει μια ορισμένη μορφή. Η Θεσσαλονίκη δίχως να στερείται ένα μακρόχρονο ιστορικό παρελθόν - όπου καθ' όλη τη διάρκειά του διατήρησε τη σημασία της - παρουσιάζεται σαν αστάθμητο γίγνεσθαι.
Κι είναι ο λογοτέχνης, με τις δικές του ευαίσθητες κεραίες, που αντιλαμβάνεται κι αποτυπώνει τις χαρακτηριστικές του νοήματος, εντυπώσεις, τη μακρόχρονη ιστορική διαχρονία και σημασία της πόλης, υπογραμμίζοντας με τρεις λέξεις «σαν αστάθμητο γίγνεσθαι», όχι απλώς την ιστορική συγκυρία αλλά και το μέτρο της πολιτικής ευθύνης μας απέναντι στην πόλη, την ιστορία και το λαό της.
Λιμάνι χτίστηκε η Θεσσαλονίκη. Στο σημείο που συναντιούνται οι αγέρηδες, ο παγωμένος βοριάς, ο Βαρδάρης κι ο ζεστός, υγρός, μυρωμένος αρμύρα νοτιάς, ο λίβας. Σημείο συνάντησης του Λεβάντε - του ανατολικού αέρα - με το Ζέφυρο - τον ήπιο αέρα που δροσίζει την πόλη από τα δυτικά. Λιμάνι στο οποίο καταλήγουν οι δρόμοι της Βαλκανικής, λιμάνι στο μυχό του Θερμαϊκού που αγκυροβολούν εδώ και 2.300 χρόνια πλοία από το Αιγαίο, τη Μεσόγειο, τον κόσμο, φορτώνοντας και ξεφορτώνοντας εμπορεύματα, αγαθά, ιδέες, πολιτισμό, ανθρώπους. Γι' αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμη η διαπίστωση του Ν.Γ. Πεντζίκη ότι η Θεσσαλονίκη σ' όλο το μακρόχρονο ιστορικό παρελθόν της διατήρησε τη σημασία της. Για λιμάνι χτίστηκε η Θεσσαλονίκη, ως λιμάνι διήνυσε την ιστορική διαδρομή της. Κι είναι καταφανέστατο πως και το μέλλον της, η προοπτική της είναι άρρηκτα δεμένη με τη θάλασσα, το λιμάνι και την ενδοχώρα της.
Κι είναι δική μας έγνοια, των πολιτών εννοώ, άμα τε και των πολιτικών, να αφουγκραζόμαστε, των καιρών τα προστάγματα, της ιστορικής συγκυρίας τις προκλήσεις, τις δυνατότητες της γεωστρατηγικής θέσης, να τις αδράχνουμε για να πλάσουμε πολιτική, ώστε να πάμε μπροστά τον τόπο, ανοίγοντας ορίζοντες και προοπτικές, με σεβασμό στην πόλη και τον πολιτισμό της, στην ιστορία και στο λαό της. Με αυτογνωσία και ρεαλισμό. Χωρίς το σύνδρομο του αδικημένου που ταλανίζει και τον εξ αυτού στείρο καταγγελτικό λόγο. Με την επίγνωση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων και με θετική πρόταση, εδραιωμένη σε ανάλυση των δυνατοτήτων και σύνθεση των δυνάμεων.
Πρόκληση κι ευθύνη, δυνατότητα κι απόλαυση, η τιμή να 'μαστε πολίτες της Θεσσαλονίκης, με τις αναφορές στο Μεγαλέξανδρο και τη τραγουδισμένη Γοργόνα αδερφή του, στο δάσκαλό του Αριστοτέλη, στον Απόστολο των Εθνών Παύλο, στο Μεγαλομάρτυρα προστάτη της Άγιο Δημήτριο, στο δάσκαλο της μυστικής θεολογίας Αρχιεπίσκοπο Γρηγόριο Παλαμά, της Θεσσαλονίκης με το εξαιρετικό αρχιτεκτονικό, αγιογραφικό, ψηφιδωτό απόθεμα από τα χρόνια που συμβασίλευε στην αυτοκρατορία της Ρωμιοσύνης. Μήτρα γόνιμη η πόλη στο πέρασμα των αιώνων γεννάει με ποιότητα, δέντρο που καρπίζει αγλαόκαρπους, μέχρι σήμερα καυχάται για την πλειάδα των ποιητών, των πεζογράφων, των μουσικών, των ζωγράφων, των ηθοποιών, των επιστημόνων, των επιχειρηματιών, των ερευνητών.
Μια ανοιχτή αγκαλιά στους αιώνες η Θεσσαλονίκη αγκαλιάζει τη θάλασσα, το Θερμαϊκό, κι αγκαλιάζει με στοργή τους Θεσσαλονικιούς.
Αγκαλιά και καταφυγή, αλλά και εφαλτήριο και πύργος και στερέωμα.
Πολύπαθη κι όμως φτωχομάνα. Ελληνίδα αλλά και κοσμοπολίτισσα.
Να φανούμε αντάξιοι προσμένει».

Φωτογραφίες: